Wat is de SCA cupping score?

De SCA-score is de 100-puntsnotering die een koffie krijgt tijdens cupping onder het Specialty Coffee Association-protocol. Tien sensorische kenmerken worden op tien gescoord (fragrance, flavor, aftertaste, acidity, body, balance, uniformity, clean cup, sweetness, overall), waarna defectpunten worden afgetrokken. Boven 80 is de koffie officieel 'specialty'.

Het SCA-cuppingformulier is wereldwijd de referentie om een koffie te kwalificeren, groen of gebrand. Het werd geformaliseerd door de SCAA (nu SCA, na de fusie met de SCAE in 2017) en steunt op panelbeoordelingen door gecertificeerde Q-graders. De Q-grader-certificering wordt afgegeven door het Coffee Quality Institute na een zesdaags examen van 22 stations: identificatie van organische zuren, basissmaken op verschillende concentraties, defecten en blinde vergelijkende cupping. In 2025 zijn er wereldwijd zo'n 7 000 actieve Q-graders; een tiental in België, van wie meerdere in Brussel en Gent.

Het scoremechanisme is eenvoudig in principe, veeleisend in de praktijk. Vijf kopjes van dezelfde koffie worden in standaard cupping gezet (8,25 g medium-grove maling in 150 ml water van 93 °C, 4 minuten trek, korst breken met twee lepelhalen). Elke Q-grader scoort tien kenmerken individueel op tien, met precieze schalen: 6.00 = good, 7.00 = very good, 8.00 = excellent, 9.00 = outstanding. Halve-puntenstappen (6.50, 7.25) vormen de gebruikelijke granulariteit. Kopscores worden gemiddeld, dan vermenigvuldigd voor uniformity, clean cup en sweetness (twee punten per defectvrije kop, maximum tien). Defecten — taints en faults — worden afgetrokken: twee punten per taint, vier punten per fault, per getroffen kop. De eindscore kan wiskundig van 0 tot 100 gaan, maar in de praktijk zitten commerciële koffies tussen 70 en 79, specialty tussen 80 en 86, premium lots tussen 87 en 89, en zeldzame wedstrijdlots (Best of Panama, Cup of Excellence) soms boven 90.

De drempel van 80 is niet willekeurig: hij filtert statistisch meer dan 95 % van de wereldwijde groene productie (ongeveer 10 miljoen ton/jaar) weg. Boven 85 zit je in een nog zeldzamer bracket (onder 1 % van de productie), onderhandeld tegen twee à zes keer de wereldmarktprijs via direct trade. Recordlots zijn opvallend: een Panamese Geisha van Elida Estate haalde 95,25 op Best of Panama 2019 en werd verkocht voor 1 029 USD/kilo groen; een Ethiopische Kaffa bereikte 94 in 2021; de top vijf van Cup of Excellence Colombia 2022 zat allemaal boven 91. Een minder bekend punt: binnen het SCA-formulier is 'balance' het kenmerk dat het vaakst een 82 van een 85 onderscheidt — het is globale balans, niet spectaculaire fragrance, die de hoogste scores drijft.

In België publiceren serieuze specialty-branders de SCA-score van elk microlot steeds vaker op de productfiche, met de naam van de scorende Q-grader en de cuppingdatum. Het weerspiegelt de transparantie-trend die je op een wijnetiket ziet met alcoholpercentage en jaartal. Bij 20hVin in La Hulpe en La Cave du Lac in Genval zitten de geschonken koffies doorgaans tussen 84 en 88 punten — een sweet spot met sterke aromatische definitie zonder in veilingprijzen te glijden.

SCA-score: schijven en ijkpunten