Verschil tussen light, medium en dark roast?

Drie brandfamilies worden bepaald door de eindtemperatuur van de boon en het stoppunt: light (Cinnamon/City, 205-215 °C, net na first crack), medium (City+/Full City, 215-224 °C, eind ontwikkeling) en dark (French/Italian, 225-245 °C, tijdens of voorbij second crack). Elk accentueert een ander register — fruitig-fris, evenwichtig-zoet, bitter-chocoladig — en past bij een andere bereidingsmethode.

Een light roast stopt vroeg in de ontwikkeling, typisch 60 tot 120 seconden na first crack, op een boontemperatuur van 205-215 °C. Het oppervlak blijft droog (geen zichtbare olie), de boon krijgt een lichte hazelnootkleur, en de Agtron-waarde (gestandaardiseerde kleurindex van de SCA) ligt tussen 80 en 95 op hele bonen. Oorspronglijke zuren — citroenzuur, appelzuur, fosforzuur — en zoetheid blijven behouden, terwijl brandingsaroma's op de achtergrond blijven. Dit is de Scandinavische handtekening (Tim Wendelboe, La Cabra) en de hedendaagse specialty-standaard, gemaakt voor V60, Chemex, Aeropress en cuppings.

Een medium roast (City+ tot Full City) rekt de ontwikkeling 2-3 minuten na first crack, tot 215-224 °C. De boon wordt chocoladebruin zonder zichtbare olie, Agtron 65-80. De meest vluchtige zuren temperen, de zoetheid bereikt zijn piek door karamelisatie, en melanoïdines leveren cacao, geroosterde hazelnoot en zachte karameltonen. Dit is het historische terrein van de vroege US Third Wave (Counter Culture, Intelligentsia, Stumptown, rond 2000) en de gemakkelijkste brug voor drinkers die van supermarktblends naar specialty stappen. Huis-mokapotten en veel hedendaagse espresso's situeren zich hier.

Een dark roast duikt in of voorbij de second crack, boontemp 225-245 °C, Agtron 35-60. Oliën migreren naar het oppervlak, suikers karamelliseren tot op het punt van gedeeltelijke verkoling, cafeïne blijft bijna stabiel maar de zuurgraad stort in. Namen als French Roast (late second crack), Italian Roast (voorbij) of Spaanse/Weense variant hangen af van de lokale traditie. Het profiel leest als pure chocolade, rokerig, drop, met zwaardere bitterheid en dikker body — het thuisdomein van Napolitaanse espresso, Turkse koffie en veel industriële supermarktblends. Technische voetnoot: voorbij 240 °C verlies je 15 tot 20 % extra droge massa ten opzichte van een light roast (totale shrinkage stijgt van 14-17 % naar 20-22 %). In België neigt de dagelijkse filtertraditie historisch naar medium tot medium-dark, terwijl de specialty-golf in Brussel, Gent en Antwerpen de kaart richting light-tot-medium duwt.

Vergelijking van de drie brandingsgraden